Drodzy w Panu: Ojcowie, Mnisi i Mniszki, Bracia i Siostry, Młodzieży!
Zajaśniała wiosna postu, kwiat pokuty,
oczyśćmy przeto siebie, bracia, z wszelkiego skalania
i śpiewając Dawcy Światłości, mówmy:
Chwała Tobie, jedyny Przyjacielu człowieka.
Z woli Bożej, w 2022 roku, ponownie wkraczamy w święte dni Wielkiego Postu – Świętą Czterdziesiątnicę. Mają one ogromne znaczenie w życiu prawosławnego chrześcijanina, o czym świadczy starotestamentowy prorok Zachariasz. Pisze on: Post (…) niech się zamieni dla narodu judzkiego w radość, wesele i święto przyjemne (Zach 8,19).
Gdy zagłębimy się w treść słów proroczych, lepiej uświadamiamy sobie znaczenie i moc postu w naszym życiu. Wierzący prawosławny chrześcijanin wśród szalejącego morza życia zawsze szuka spokojnego schronienia w Chrystusie Jezusie. Schronienie to otrzymujemy od Boga po wytrwałych trudach: postu, modlitwy i pokuty. Wołamy: „Boże, zmiłuj się nade mną grzesznym, Boże przebacz mi, oczyść i zmiłuj się nade mną!”
Po raz kolejny w naszym ziemskim życiu stajemy przed duchowym zadaniem znajdującym się ponad wszelkimi zadaniami – naszego duchowego odrodzenia. Odrodzić się znaczy narodzić się na nowo, tak jak Chrystus wskazał sprawiedliwemu Nikodemowi. Pomaga w tym prawidłowe zrozumienie Świętej Czterdziesiątnicy.
Przykład postu dał nam sam Bogoczłowiek Jezus Chrystus swym czterdziestodniowym postem, a następnie św. apostołowie, sprawiedliwi, męczennicy, ojcowie, bracia i siostry.
Post to wstrzemięźliwość od pokarmu, języka, namiętności. Wstrzemięźliwość służy zachowaniu zdrowia ciała i przyzwoitości, a post służy pobożności i zbawieniu, napełniając nas duchowym spokojem i radością. Pierwsze to zasada roztropności, drugie jest przykazaniem Boga i Cerkwi. Wskazuje to, że post i wstrzemięźliwość są zwycięstwem nad szatanem. Chrystus mówi: Ten rodzaj wypędzany jest tylko przez post i modlitwę (Mt 17,21).
Tego wszystkiego brakuje uczniom Chrystusa w naszych trudnych czasach. Tymczasem Święta Cerkiew, nasza Matka, woła: „Bracia, poszcząc cieleśnie, pośćmy też duchowo, zniszczmy wszelki związek nieprawości, rozerwijmy wszelką niesprawiedliwość, dajmy chleb głodnym, wprowadźmy żebraków do domu, abyśmy otrzymali wielkie miłosierdzie od Chrystusa Boga”.
Te słowa naszego nabożeństwa wzywają nas do uczynków miłosierdzia, zwłaszcza w okresie Wielkiego Postu. Post bez uczynków miłosierdzia jest martwy. Dzisiaj jest wiele okazji do okazania miłosierdzia innemu człowiekowi. Pomagając bratu w potrzebie, dajemy świadectwo naszego Prawosławia. Nasza dusza wypełnia się wówczas duchową radością. Z drugiej strony, wstrzemięźliwość i duchowa radość są nie do pogodzenia z przygnębieniem. Zbawiciel mówi: Gdy pościsz, nie popadaj w przygnębienie (Mt 6,16). Przygnębienia i zwątpienia jest obecnie wokół nas wiele.
To wskazuje, że Święty Post daje nam poczucie odpowiedzialności za nasze życie przed Bogiem w świetle wieczności wraz ze świadomością naszej grzeszności. Moc postu oświetla zmrok naszej duszy. Pokuta świadczy nie o słabości, ale o duchowej sile tego, który żałuje za swoje grzechy, świadczy o jego zdrowiu. Kajając się za grzechy nie wyrzekamy się naszej ludzkiej niemocy i powołania, ale jesteśmy wzmocnieni w prawdziwym człowieczeństwie.
W życiu Cerkwi prawosławnej centralne miejsce zajmuje niepowtarzalny w historii ludzkości cud Zmartwychwstania Chrystusa Zbawiciela – cud Świętej Paschy. Dlatego też głównym zadaniem Świętej Czterdziesiątnicy jest godne przygotowanie wierzącego na spotkanie zmartwychwstałego Chrystusa Dawcy Życia. Świadczy o tym stichera paschalna: „Twoje Zmartwychwstanie, Chryste Zbawicielu, aniołowie śpiewają na niebiosach, spraw, abyśmy na ziemi wysławiali Ciebie czystym sercem”.
Takim więc środkiem dla naszej duszy i serca jest pokutna droga Wielkiego Postu.
Życzę wszystkim, aby święte dni Czterdziesiątnicy przemieniły nas duchowo, odnowiły nasze życie, umocniły naszą wiarę, wzmocniły nas w dobrych uczynkach, napełniły radością ze zwycięstwa nad grzechem i oświeciły światłem miłości wobec Boga i bliźniego.
Braciom i Siostrom Ukraińcom życzę wkroczyć w Wielki Post z nadzieją, że w ich Ojczyźnie zatriumfuje pokój i będą mogli w spokoju budować swą Ojczyznę, duchowo ubogacając się w licznych prawosławnych świątyniach Ukrainy. Niech Bóg Was wspiera!
Ojcowie, Mnisi i Mniszki, Bracia i Siostry, Młodzieży!
Zgodnie z praktyką naszej Cerkwi, w przededniu Wielkiego Postu 2022 roku proszę Was wszystkich, wybaczcie mi i całemu duchowieństwu nasze złe uczynki, których dokonaliśmy: słowem, czynem, myślami czy zmysłami. Wybaczcie nam, grzesznikom!
„Nadziejo wszystkich krańców ziemi i znajdujących się daleko w morzu, Boże, ogłaszając te święte dni postu Prawem i Prorokami, i Ewangelistami, spraw, abyśmy wszyscy w czystości przemierzyli czas postu, zachowali wiarę niezachwianą i przestrzegali Twoich przykazań we wszystkie dni naszego życia”.
Panie, pobłogosław nas wszystkich, abyśmy spokojnie i z korzyścią dla duszy przeszli przez Świętą Czterdziesiątnicę i pokłonili się Twojemu Świętemu Zmartwychwstaniu.
Z Bożej miłości pokorny,
+SAWA
Metropolita Warszawski i całej Polski
Warszawa, 6 marca 2022 roku
