Każdego roku w pierwszej połowie października w Soborze Świętej Trójcy w
Hajnówce odbywają się szczególnie wyjątkowe uroczystości. Z błogosławieństwa
zwierzchnika Cerkwi prawosławnej, Jego Eminencji Metropolity Sawy, w niedzielę po
święcie św. Jana Teologa, wierni obchodzą święto ku czi Matki Bożej w Jej Hajnowskiej
Ikonie zwanej Nieoczekiwana Radość.
Historia ikony wpisuje się w historię powstania tutejszej parafii. Wiosną w 1942
roku w miasteczku Hajnówka erygowano pierwszą parafię prawosławną. Społeczność
prawosławna otrzymała we władanie budynek miejscowego nadleśnictwa, który w bardzo
krótkim czasie został przystosowany do celów liturgicznych. Patronem tymczasowej
świątyni został św. Mikołaj Cudotwórca, natomiast proboszczem mianowano ks.
Protoprezbitera Serafima Żelaźniakowicza. Jesienią tego samego roku cerkiew została
konsekrowana. O historii pojawienia się Ikony Matki Bożej w Hajnówce dowiadujemy się
z notatek jakie pozostawili ks. Serafim oraz ks. Antoni Dziewiatowski. Mówią oni
zgodnie, że pewna bogobojna mieszkanka okolic Hajnówki, w czasie bieżenstwa znalazła
się w Moskwie. Bardzo pragnęła wrócić do rodzinnego domu. Chciała zakupić ikonę
Matki Bożej, która jak wierzyła, zapewni jej bezpieczny i szybki powrót do ojczyzny oraz
zapewni powodzenie. Zaproponowano jej możliwość zakupu kopii cudotwórczej ikony
Matki Bożej zwaną Nieoczekiwana Radość, znajdującej się w moskiewskiej cerkwi św.
proroka Eliasza. Kobieta zakupiła kopię ikonę i nieustannie modliła się przed nią. W
niedługim czasie bez przeszkód powróciła w rodzinne strony. Przywiezioną ikonę
umieściła w swoim domu, otaczając ją wielką czcią, pełna wdzięczności codziennie
modliła się do Matki Bożej dziękując za powrót i prosząc o wybawienie od wszelkich
nieszczęść. Wieść o ikonie rozeszła się po okolicy. W tym czasie, nie zważając na grożące
niebezpieczeństwa trwającej wojny i okupacji, ks. Serafim Żeleźniakowicz udał się do
domu parafianki, by również pokłonić się kopii cudotwórczej ikony. Zaproponował, żeby
ikona była ofiarowana do nowopowstalej cerkwi. Na prośbę ojca Serafima kobieta
ofiarowała ikonę do cerkwi św. Mikołaja. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych,
wraz ze wzrostem liczby wiernych w Hajnówce, obok drewnianej cerkwi św. Mikołaja,
wybudowano nowy Sobór, gdzie po dzień dzisiejszy znajduje się ikona.
Wierni na przestrzeni tych lat, modląc się przed ikoną, wielokrotnie otrzymywali
cudowne ozdrowienia, pomyślość i nieprzerwanie odczuwali obecność Najświętszej
Bogurodzicy w swoim życiu. Ikona nazywana była zazwyczajowo Nieoczekiwana Radość,
co jest związane z historią objawienia Matki Bożej przed tą ikoną. Zgodnie z tradycją
cerkwi, ikony noszą nazwy miejscowości w których się znajdują, dlatego wśród wiernych,
zaczęło pojawiać się określenie Hajnowska ikona Matki Bożej.
Tegorocznym uroczystościom świątecznym przewodniczył Jego Ekscelencja
Najprzewielebniejszy Atanazy, biskup Łódzki i Poznański oraz biskup siemiatycki
Warsonofiusz i biskup hajnowski Paweł. W dniu święta, tradycyjnie u progu świątyni
hierarhowie zostali uroczyście przywitani przez ks. Andrzeja Busłowskiego,
duchowieństwo, radę parafialną, młodzież i dzieci oraz władze samorządowe.
Po odczytaniu ewangelicznej perykopy z kazaniem do wiernych zwrócił się bp
Atanazy, który wskazał, że natura ludzka jest powołana do przebóstwienia. Hierarcha
powiedział, ..myśląc o apostole Piotrze, który widząc cud połowu ryb, rozpoznał w Jezusie
Syna Bożego i widząc siebie powiedział; Panie odejdź ode mnie, bom człowiek grzeszny.
Również grzesznik modlący się ikoną Matki Bożej Nieoczekiwana Radość, dostrzegł swój
upadek. Jednak obydwaj – kontynuował ekscelencja – dokonali swojej przemiany,
ponieważ wspłópracowali z łaską Bożą, która ich przemieniła. Hierarcha przypominał
również, że Najświętsza Bogurodzica jest Wspomożycielką całemu światu, a o Jej
wstawiennictwie świadczy szereg świąt związanych z Jej imieniem.
Zwieńczeniem uroczystości była procesja i modlitwa u grobu budowniczego Soboru
ks. Antoniego. Po odśpiewaniu polichronionu do wiernych zwrócił się biskup Paweł, który
przekazał arcypasterskie pozdrowienia od zwierzchnika Cerkwi Jego Eminencji
Metropolity Sawy oraz złożył podziękowania Ekscelencjom, duchowieństu, wiernym oraz
wszystkim którzy przyczynili się do organizacji święta.
Po zakończeniu liturgicznych uroczystości, wierni oraz pielgrzymi mogli pokrzepić
siły spożywająć posiłek przygotowany przez parafię. Będąc pokrzepieni duchowo i
cieleśnie, oraz dzięki łasce spływającej z ikony Matki Bożej, doświadczamy radości i
pomyślności w naszym życiu.
tekst: ks. Adam Dzienisiuk
zdjęcia: Paweł Aleksiejuk
